Til baka á kortið

Úttektarvefur — Hjálp & skjölun

v1.0 · Apríl 2026

Yfirlit

Úttektarvefur Reykjanesbæjar er opinber GIS gátt sem veitir almenningi og fagaðilum aðgang að rauntíma landfræðilegum gögnum sveitarfélagsins í gegnum gagnvirkt vefkort. Notendur geta skoðað gögn á kortinu og hlaðið þeim niður í fjölmörgum viðurkenndum skráarsniðum.

Gáttin er byggð á GeoServer, með OpenLayers sem kortaforritasafn í vafranum, og þjónar gögnum í íslenska hnitakerfinu ISN-93 (EPSG:3057).

Hentar fyrir: Arkitekta, tæknifræðinga, bygginga og umhverfisverkfræðinga, starfsfólk sveitarfélaga og vefforritara sem þurfa aðgang að landfræðilegum gögnum Reykjanesbæjar.

Lykilhugtök

GeoServer og WFS

GeoServer er opinn hugbúnaður sem notaður er til að birta landfræðileg gögn á vefnum. Niðurhal gagna fer fram í gegnum WFS (Web Feature Service) endapunkt, sem er staðlað OGC samskiptasnið til afhendingar vigurgagna á því skráarsniði sem notandi velur. Notandinn þarf ekki sjálfur að eiga bein samskipti við GeoServer, þar sem niðurhalsglugginn annast ferlið sjálfkrafa.

OpenLayers

OpenLayers er opið JavaScript kortaforritasafn sem birtir gagnvirk kort í vafranum. Það sér um að hlaða kortaflísum, teikna lög, umbreyta hnitum og stýra notendaviðmótinu.

Lag

Öll landfræðileg gögn eru skipulögð í lög, þar sem hvert lag táknar tiltekið gagnasafn, til dæmis skóla, fráveituræsi eða staura. Hægt er að kveikja og slökkva á lögum í lagaborðinu.

Hnitakerfi — ISN-93

Á Íslandi er stuðst við ISN93 (EPSG:3057), sem er Lambert þverstæðuskáhnitakerfi skilgreint sérstaklega fyrir Ísland. Öll niðurhalsgögn eru á þessu hnitakerfi og gefin upp í metrum. Nánari tæknilegar upplýsingar má finna í kaflanum Hnitakerfi.

Snögg uppsetning

Leiðbeiningar um algengasta verkefnið, að hlaða niður gögnum fyrir afmarkað svæði.

1
Opnaðu gáttina

Opnaðu vefslóð kortsins í vafranum. Kortið hleðst inn og birtir svæði Reykjanesbæjar.

2
Virkjaðu lagið sem þú þarft

Veldu lag á lagaskiptiborðinu efst til hægri — það birtist strax á kortinu.

3
Opnaðu niðurhalsgluggann

Smelltu á niðurhalstakkann, merktur með ör sem vísar niður, vinstra megin á kortinu.

4
Veldu lag og skráarsnið

Veldu gagnasafn í fellivalmyndinni Lag og veldu síðan það skráarsnið sem þú vilt nota. Sjá Skráarsnið til að velja rétt snið.

5
Afmarkaðu svæðið

Smelltu á „Afmarka svæði". Teiknaðu marghyrning á kortinu með því að smella á viðeigandi staði og tvísmelltu til að ljúka teikningunni. Aðeins þau gögn sem falla innan svæðisins verða tekin með í niðurhalinu.

6
Hlaðið niður

Smelltu á niðurhalstakkann. GeoServer vinnur úr beiðninni og skilar gagnaskránni.

Ráð: Ef þú þarft gögn fyrir allt sveitarfélagið skaltu teikna marglínu sem nær yfir allt kortasvæðið, eða hafa samband við GIS-deildina vegna heildarútflutnings.

Notkun kortsins

Fletting

Hliðraðu kortinu með því að smella og draga. Þysjaðu inn og út með skrunhjólinu, snertibendingum eða +/− tökkunum efst til vinstri. Á snertitækjum er hægt að þysja með hefðbundnum fingrahreyfingum.

Staðsetning

Smelltu á staðsetningartakkann í vinstri tækjastikunni til að miðja kortið á núverandi staðsetningu þinni. Til þess þarf að veita vafranum leyfi til að nota staðsetningu.

Heimilisfangaleit

Leitarreiturinn með stækkunarglerstákninu gerir þér kleift að leita að heimilisföngum úr OpenStreetMap um allan heim. Kortið færist þá sjálfkrafa að þeirri staðsetningu sem finnst og þysjir inn á hana.

Smella á einkenni

Smelltu á eitthvert fyrirbæri á kortinu til að opna sprettiglugga með upplýsingum um það, til dæmis nafn skóla, tegund eða hverfi. Smelltu á × til að loka glugganum.

Mæling

Notaðu mælingartólið með reglustikutákninu til að mæla vegalengdir eða flatarmál. Smelltu til að setja punkta og tvísmelltu til að ljúka mælingunni. Niðurstaðan birtist á kortinu. Smelltu aftur á tólið til að slökkva á því.

Birting hnita

Núverandi hnit bendilsins eru sýnd í hnitareitnum neðst til vinstri. Hnitin eru gefin upp í ISN93 í metrum.

LiDAR-lag

Smelltu á skýjatáknið til að kveikja eða slökkva á yfirborðslíkani LiDAR gagna. Þetta er stórt lag og því getur tekið smá stund að hlaða því inn.

Lagaskiptiborð

Lagaskiptiborðið efst til hægri sýnir öll tiltæk lög, flokkuð eftir viðfangsefnum. Með gátreitnum er hægt að kveikja og slökkva á sýnileika laga og með útvíkkunarörinni má birta nánari upplýsingar um lagið.

Niðurhal gagna

Hvernig það virkar

Niðurhalið byggist á WFS GetFeature beiðni til GeoServer. Þegar þú afmarkar svæði og smellir á niðurhal sendir gáttin rúmfræðilega síu til GeoServer, sem skilar aðeins þeim fyrirbærum sem falla innan svæðisins á því sniði sem óskað er eftir.

Afmörkun niðurhalsvæðis

Takkinn „Afmarka svæði" virkjar teiknitól fyrir fláka:

  • Vinstrismellur bætir við hnútum í flákann.
  • Tvísmellur lýkur teikningunni og staðfestir flákann.
  • Til að endurteikna svæðið skaltu smella aftur á „Afmarka svæði".

Studd skráarsnið

SniðEndingHentar best með
CSV.csvExcel, almenn gagnagreining
DXF.dxfAutoCAD, CAD-hugbúnaður
GeoJSON.geojsonVefþróun, QGIS, forritun
GeoPackage.gpkgQGIS, ArcGIS (mælt með)
KML.kmlGoogle Earth, Google Maps
Shapefile.zipArcGIS, eldri GIS vinnuferlar

Tiltæk gagnalög

Grunninnviðir

LagLýsingRúmfræði
Fraveita_lagnirFráveitulagnirLínur
Fraveita_punktarFráveitubrunnar, hæðarkótarPunktar
fravLagnFramkv2025Myndununaráætlun fráveitulagna fyrir 2025Línur
frav_lagn_asbruSkipting fráveitulagnakerfis í ÁsbrúLínur
Gatnalysing_dreifikerfiDreifikerfi gatnalýsingarPunktar
Gatnalysing_strengirRaflagnir gatnalýsingarLínur
Gatnalysing_staurarLjósastaurar gatnalýsingarPunktar
xy_staurarViðbótarupplýsingar um ljósastaura gatnalýsingarPunktar
goturYfirborð gatnaFlákar
heild_midlinurMiðlínur gatnaLínur

Skipulag og landnotkun

LagLýsingRúmfræði
landnotkunFlokkun landnotkunarFlákar
skipulagDeiliskipulagFlákar
hverfaskipting_rnbHverfa og umdæmismörkFlákar
rnb_lodamorkLóðamörkLínur
rnb_grasslatturGrasslátturssvæðiFlákar
upprunalondUpprunalöndFlákar
mogulegar_frkv_2025Mögulegar framkvæmdir 2025Flákar

Menntun og þjónusta

LagLýsingRúmfræði
skolarSkólar (leik-, grunn-, framhaldsskólar, íþróttamannvirki)Flákar
skolahverfiSkólahverfiFlákar
leiksvaediLeiksvæðiPunktar
hreystitaekiHreystitæki utandyraPunktar

Samgöngur

LagLýsingRúmfræði
stigarGöngu og hjólastígarLínur
fjallahjolabrautFjallahjólabrautirFlákar
straetoskyliFarþegaskýli við strætisvagnastoppistöðvarPunktar
stoppistodvarStoppistöðvar strætisvagnaPunktar
hradaskilti_e_pinHraðavaraskiltiPunktar

Útivist og umhverfi

LagLýsingRúmfræði
boltavellirBoltavallasvæðiPunktar
golfvellirGolfvellirPunktar
fuglaskodunarhusFuglaskoðunarhúsFlákar
umhverfiGrenndar- og endurvinnslustöðvar, hundagerðiFlákar
umhverfisvidurkenningarUmhverfisviðurkenningarPunktar

Skráarsnið — yfirlit

GIS

Shapefile .zip

Hefðbundið ESRI snið sem samanstendur af .shp, .shx, .dbf og .prj. Athugið: heiti eigindasviða eru takmörkuð við 10 stafi.

Vefur / kóðun

GeoJSON .geojson

Opið snið byggt á JSON sem hentar vel fyrir vefþróun, GIS-hugbúnað og ýmiss konar gagnavinnslu. Það er mannlæsilegt og auðvelt að vinna með.

CAD

DXF .dxf

AutoCAD Drawing Exchange Format. Þetta snið hentar fyrir AutoCAD, BricsCAD og MicroStation. Eigindagögn varðveitast ekki að fullu, þannig að betra er að nota GIS snið ef þú þarft að halda þeim upplýsingum.

Kynning

KML .kml

Notað af Google Earth og Google Maps. Hentar fyrir framsetningu en ekki fyrir nákvæmar verkfræðilegar mælingar. GeoServer umbreytir gögnunum sjálfkrafa í WGS84.

Greining

CSV .csv

Einfalt dálkaskipt textasnið sem hentar vel fyrir punktagögn í Excel eða Pandas. Það hentar síður fyrir línu og flákagögn, þá er mælt með að nota GeoPackage eða GeoJSON í staðinn.

Hnitakerfi — ISN-93

Öll niðurhalsgögn eru á ISN93, sem er staðlað hnitakerfi á Íslandi. Það tryggir að gögnin passi saman við önnur korta- og verkfræðigögn.

EPSG-kóði3057
HeitiISN93
VörpunLambert Conformal Conic
ViðmiðISN93
SporbaugarGRS 1980
EiningarMetrar
Miðlægur lengdarbaugur−19°
Upprunabreidd65° N

proj4-strengur

+proj=lcc +lat_1=65.75 +lat_2=64.25 +lat_0=65 +lon_0=-19
+x_0=500000 +y_0=500000 +datum=WGS84 +units=m +no_defs
Í QGIS: Þegar þú opnar niðurhalsskrárnar greinir QGIS hnitakerfið yfirleitt sjálfkrafa. Ef þú þarft að velja það handvirkt skaltu leita að EPSG:3057 eða ISN93.

Í AutoCAD: Stilltu teikningareiningarnar á metra og hnitakerfið á EPSG:3057 áður en þú flytur inn DXF-gögn.

Fyrir forritara

Tæknilegar upplýsingar

HlutiTækni
KortavefsþjónnGeoServer
KortaforritasafnOpenLayers (ol.js)
Hnitakerfisvörpunproj4.js
Lagaskiptiborðol-layerswitcher (sérsniðin útgáfa)
Heimilisfangaleitol-geocoder
StílarStílskrár sem skilgreina útlit laga (styles/*_style.js)
LagagögnGeoJSON gögn vistuð í JavaScript skrám (layers/*.js)

Uppbygging laga

Hvert lag er skilgreint sem GeoJSON FeatureCollection sem er vistað í JavaScript breytu.

// layers/skolar_27.js
var json_skolar_27 = {
  "type": "FeatureCollection",
  "name": "skolar_27",
  "features": [
    {
      "type": "Feature",
      "properties": {
        "svaedi": "Stapaskóli - Leikskóli",
        "Leikskoli": "true",
        "Grunnskoli": "false"
      },
      "geometry": { "type": "Polygon", "coordinates": [...] }
    }
  ]
};

Hnit í innfelldum GeoJSON gögnum eru á WGS84 (EPSG:4326) til birtingar í OpenLayers. Við niðurhal með WFS eru gögnin hins vegar afhent á ISN93 (EPSG:3057).

Að bæta við nýju lagi

1
Undirbúðu lagið í QGIS

Staðfestu að lagið sé rétt uppsett, að rúmfræðin sé gild og að eigindasvið séu skýr og samræmd. Vinnulagið á að vera á ISN93, EPSG:3057, áður en lagið er birt eða flutt út.

2
Birtu lagið í GeoServer

Bættu laginu við í GeoServer með gagnageymslu og birtingu lags. Gakktu úr skugga um að hnitakerfið sé skráð rétt sem EPSG:3057 og að WFS aðgangur sé virkur ef lagið á að vera hægt að sækja í niðurhalsglugganum.

3
Prófaðu lagið í GeoServer

Staðfestu að lagið birtist rétt í forskoðun og að WFS fyrirspurn skili gögnum. Þetta tryggir að þjónustan virki áður en lagið er tengt inn á kortavefinn.

4
Flyttu út gögn til birtingar í kortinu

Flyttu lagið út sem GeoJSON á WGS84, EPSG:4326, þar sem OpenLayers birtir innfelld gögn á því formi. Settu gögnin í JavaScript breytu á forminu var json_lagheiti_N = {...}; og vistaðu skrána sem layers/lagheiti_N.js.

5
Búðu til stílaskrá

Búðu til stílaskrá fyrir lagið, annaðhvort með QGIS2web eða handvirkt. Skráin skilgreinir hvernig lagið birtist á kortinu og er vistuð sem styles/lagheiti_N_style.js.

6
Tengdu skrárnar inn á síðuna

Bættu gagnaskránni og stílaskránni við í index.html. Báðar skrár þurfa að hlaðast inn áður en layers2.js er keyrð, annars finnur vefurinn hvorki gögnin né stílinn.

7
Skráðu lagið í lagastillingum

Bættu laginu við í layers/layers2.js með réttu heiti, titli og stilsfall. Þetta skráir lagið í lagaskiptiborðið þannig að notendur geti kveikt á því í kortaviðmótinu.